مریخ نورد Perseverance به سفر خود برای کشف دهانه برخوردی Jezero ادامه می دهد. در سال 2025، دستگاه سنگی را ثبت کرد که سطح متضادی داشت: رگههای روشن و لکههای تیره الگویی شبیه چاپ پلنگ ایجاد کردند. این یافته برای اختر زیست شناسان بسیار جالب است زیرا چنین ساختارهایی اغلب منعکس کننده فرآیندهای شیمیایی پیچیده در گذشته هستند. در مقاله Rambler بیشتر بخوانید.
این کشف دقیقاً از کجا انجام شد؟
Jezero یک دهانه برخوردی با قطر حدود 45 کیلومتر است که توسط دانشمندان سیارهشناسی به عنوان یکی از امیدوارکنندهترین دهانهها برای جستجوی آثار حیات باستانی شناخته میشود. میلیاردها سال پیش در اینجا دریاچه ای وجود داشت. رودخانه هایی که به آن می ریزند رسوب، مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی محلول را حمل می کنند. بنابراین در داخل دهانه توسط جریان آب دره ای تشکیل می شود. این منطقه یک مجموعه رسوبی است که در شرایط آب مایع تشکیل شده است.
از نظر زمین شناسی، سنگ رسوبی ماده ای است که از تجمع و فشرده شدن ذرات حمل شده توسط آب یا باد به وجود می آید. چنین سنگ هایی توانایی ثبت شیمی و ساختار محیطی را دارند که آنها را تشکیل داده است.
در این سنگ بود که Perseverance عناصر متضاد را کشف کرد: رگه های روشن نازک – احتمالاً نتیجه کانی سازی شکستگی – و نقاط تیره و گرد با اندازه های مختلف. در زمین، چنین محیط هایی هستند که برای ظهور و حفظ حیات میکروبی مساعد در نظر گرفته می شوند. بنابراین، هر گونه ساختار غیرعادی در سنگ های جزرو به طور خودکار موضوع تجزیه و تحلیل دقیق شد.
چرا آب در مریخ ناپدید شد، اما در زمین نه؟
چرا اخترزیست شناسان اهمیت می دهند؟
چنین بافت های خالدار برای زمین شناسان زمینی شناخته شده است. آنها می توانند در حین توزیع مجدد مواد معدنی، واکنش های شیمیایی موضعی، یا تغییرات در شرایط ردوکس محیط رخ دهند.
همانطور که آب در میان سنگ گردش می کند، عناصر محلول را منتقل می کند. هنگامی که دما، فشار یا محیط شیمیایی تغییر می کند، رسوب می کنند. این می تواند رگه ها و مناطقی با رنگ متضاد ایجاد کند. بنابراین سوال اصلی برای محققان این است: چه فرآیندی می تواند چنین ساختاری را در محیط مریخ باستانی تشکیل دهد؟
جستجوی حیات فرازمینی مستلزم یافتن موجودات آشکار نیست. در واقع، ما در مورد امضاهای زیستی صحبت می کنیم – علائم غیر مستقیمی که روی زمین اغلب با فعالیت میکروبی مرتبط هستند. امضاهای زیستی می توانند:
- یک انجمن معدنی خاص؛
- تغییرات موضعی در ترکیب شیمیایی؛
- نسبت های خاص عناصر
در زمین، میکروارگانیسم ها به طور فعال در متابولیسم آهن، گوگرد و سایر عناصر شرکت می کنند. این امر منجر به ظهور لکه ها، مرزها و ناهمگنی در سنگ می شود. بنابراین، کشف ساختارهای خالدار در رسوبات مریخ باستان این سوال را مطرح می کند: آیا فرآیندهای مشابه میلیاردها سال پیش در آنجا رخ داده است؟
تجزیه و تحلیل شیمیایی چه چیزی را نشان می دهد؟
Perseverance مجهز به یک طیف سنج است که می تواند ترکیب عنصری سنگ ها را مستقیماً روی سطح سیاره تعیین کند. تجزیه و تحلیل نشان داد که نقاط تیره با مواد اطراف در غلظت عناصر خاص متفاوت است. توجه ویژه ای به ترکیبات آهن و فسفر – عناصری که نقش مهمی در چرخه های بیوژئوشیمیایی زمین دارند، می شود.
علاوه بر این، ترکیبات آلی شناسایی شدند. در مفهوم علمی، مواد آلی مولکول هایی هستند که حاوی کربن هستند. وجود آنها به خودی خود دلیلی بر حیات نیست: چنین ترکیباتی می توانند از طریق مسیرهای غیر زنده نیز تشکیل شوند. با این حال، حضور مواد آلی نشان می دهد که محیط ها و شرایط شیمیایی پیچیده ای که قادر به ذخیره کربن در گذشته بودند وجود داشته است.
چه کارهای دیگری باید انجام شود؟
اگرچه Perseverance یک پلت فرم اکتشافی پیچیده است، اما قابلیت های آن به دلیل شرایط عملیاتی در سیارات دیگر محدود است. او قادر است:
- انجام تجزیه و تحلیل طیفی؛
- تعمیر ریزساختارها؛
- ترکیب عنصری را تعیین کنید.
با این حال، نمی تواند طیف کاملی از کارهای آزمایشگاهی مورد نیاز برای تأیید زنده بودن بیولوژیکی را انجام دهد – به عنوان مثال، تجزیه و تحلیل دقیق ایزوتوپی یا شیمی آلی پیشرفته. چنین تحقیقاتی فقط در آزمایشگاه های روی زمین امکان پذیر است.
بنابراین، یکی از وظایف کلیدی این ماموریت، جمع آوری هسته ها – قطعات استوانه ای سنگ است. انتظار می رود این نمونه ها به عنوان بخشی از برنامه های آینده به زمین تحویل داده شوند. در شرایط آزمایشگاهی، می توان تعیین کرد که آیا لکه نتیجه فعالیت میکروبی است یا یک فرآیند کاملاً زمین شناسی. بازگرداندن نمونه ها بحث را از حوزه تفسیر از راه دور به حوزه اندازه گیری مستقیم منتقل می کند.
با این حال، هنوز نمیتوان گفت دقیقاً چه زمانی تحویل داده میشوند یا اصلاً تحویل میشوند یا خیر. این نوع تحقیقات علمی توسط ناسا تامین مالی می شود، اما بر اساس گزارش بی بی سی، انتظار می رود که آنها بودجه اختصاص داده شده برای این کار را کاهش دهند.
قبلاً در مورد اینکه چرا در مریخ می میریم نوشتیم.